Przyszłość budynku przy 6 Oliver Grove i Polskiej Szkoły Sobotniej

75 LAT – I CO DALEJ?

Dzisiaj 18 kwietnia 2026 świętujemy 75 lat istnienia naszej szkoły

Ale najważniejsze pytanie brzmi:

Czy będzie 80-lecie? 90-lecie? 100-lecie?

Drodzy Rodzice, Nauczyciele, Absolwenci, Parafianie oraz Przyjaciele Szkoly,

W związku z pojawiającymi się pytaniami dotyczącymi przyszłości budynku przy 6 Oliver Grove oraz dalszego funkcjonowania w nim Polskiej Szkoły Sobotniej, przedstawiamy poniżej rzetelne i udokumentowane informacje historyczne oraz aktualny stan sprawy.

Naszym celem jest przejrzystość, oparcie się na faktach oraz wspólne zrozumienie, dlaczego tak ważne jest zachowanie tego miejsca zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Poniższe informacje zostały szczegółowo zweryfikowane i potwierdzone przez współpracującą ze szkołą kancelarię prawną i ujęte w formalnym piśmie skierowanym do Polskiej Misji Katolickiej (PMK) w dniu 23 lutego 2026.

I. Historyczne podstawy prawne budynku:

1. Trust Deed z 1952 roku

Dnia 21 czerwca 1952 powstał akt powierniczy (Trust Deed), na mocy którego utworzono organizację charytatywną Polish Benevolent Fund (PBF).

Celem tej organizacji było m.in.:

- szerzenie religii wśród Polaków w Wielkiej Brytanii,

- rozwój edukacji: przypis z Trust Deed jasno mówi „ustanawianie, prowadzenie i utrzymywanie szkół oraz innych instytucji edukacyjnych”.

Oznacza to, że prowadzenie szkoły było jednym z jasno określonych celów funduszu od samego początku.

2. Zakup budynku

- 20 października 1959 – budynek przy 6 Oliver Grove został zakupiony przez Państwa Brzeskich, członków naszej lokalnej społeczności polskiej. Wyraźnym zamiarem było zapewnienie trwałej i własnej siedziby dla szkoły sobotniej.

- W maju 1961 zapadła decyzja Rady Parafialnej i społeczności polskiej, aby zakupić „własny” dom na potrzeby polskiej szkoły i parafii.

- Z zebranych informacji wynika, że Państwo Brzescy sprzedali/przekazali dom przy 6 Oliver Grove dla Polish Benevolent Fund za sumę £3,450 w dniu 1 maja 1962. Jednak ta kwota pochodziła z funduszu parafialnego (zebrana przez parafian) założonego właśnie w tym celu. Polska Misja Katolicka (PMK) udzieliła jedynie pożyczki w wysokości £400, która została w całości spłacona.

- 1 maja 1962 – budynek został formalnie przekazany Investment Trustees PBF zgodnie z zapisami Trust Deed z 1952.

- 31 maja 1962 – na tytule własności zostaje wpisane ograniczenie: żadna sprzedaż ani rozporządzenie nieruchomością nie może nastąpić bez zgody Charity Commissioners (zgodnie z ówczesną ustawą Charities Act 1960).

- Od września 1963 roku szkoła nieprzerwanie działa w tym budynku.

II. Przekazanie majątku w 2008 roku

- 14 marca 2008 majątek Polish Benevolent Fund (PBF) został przekazany do Polskiej Misji Katolickiej (PMK).

- 27 czerwca 2008 transfer budynku został zarejestrowany wraz z kolejnym ograniczeniem wynikającym z Charities Act 1993.

Jednak:

- okoliczności tego transferu pozostają niejasne,

- brak jest dowodów, że w pełni spełniono wymogi ustawowe dotyczące transferu majątku charity,

- mimo transferu, PMK pozostaje związana zapisami Trust Deed z 1952, czyli obowiązkiem realizacji celów edukacyjnych.

- wraz z przejęciem majątku PMK przejęła również kontrolę nad kontami bankowymi szkoły

III. Funkcjonowanie szkoły

- Od 1963 szkoła działała jako integralna część lokalnej wspólnoty polskiej.

- Nigdy nie było problemów z zarządzaniem ani z działalnością operacyjną szkoły.

- Szkoła posiadała oddzielne od parafii konto bankowe, ale fundusze szkolne stale wspierały funkcjonowanie i utrzymanie parafii – sam Ks. Aleksander Ożóg spisał w liście do Rektora Polskiej Misji listę napraw oraz zakupionych środków parafialno-kościelnych ufundowanych z funduszy polskiej szkoły na przełomie wielu lat.

- W 2010 roku szkoła hucznie obchodziła 60-lecie swojego istnienia.

- Szkola cieszy się stałym wsparciem i zaangazowaniem rodziców 

IV. Sytuacja od 2016 roku

W latach 2016–2017 rozpoczęły się zmiany:

- PMK (Polska Misja Katolicka) zaczęła nalegać na oddzielenie szkoły od parafii.

- Rzekome porady prawne, na które się powoływano, nigdy nie zostały przedstawione.

- Dopiero podczas spotkań z przedstawicielami PMK zarząd szkoły dowiedział się, że budynek został przekazany w ręce PMK już w 2008.

- W 2017 szkoła została zobligowana do otwarcia własnego konta bankowego oraz rejestracji jako odrębna charity.

- 2 listopada 2018 szkoła została oficjalnie zarejestrowana w Charity Commission (nr 1180525).

Warto również podkreślić, że w momencie oddzielenia szkoły od parafii w 2017 roku, Polska Misja Katolicka przejęła konta bankowe szkoły, zapewniając, że zgromadzone środki zostaną zwrócone, gdy szkoła uzyska uregulowany status prawny.

Niestety, pomimo wielokrotnych próśb kierowanych od 2018 roku, do tej pory zwrócona została jedynie część środków – kwota £28,914.80 z konta głównego, przelana na konto szkoły w dniu 17 sierpnia 2020 r.

Od tego momentu szkoła nieustannie podejmuje działania mające na celu odzyskanie pozostałej kwoty wynoszącej niemal £30,000, zgromadzonej na koncie oszczędnościowym.

Są to środki, które przez dziesięciolecia były gromadzone dzięki ogromnemu zaangażowaniu, pracy i poświęceniu wielu pokoleń rodziców, nauczycieli oraz całej społeczności skupionej wokół Polskiej Szkoły.

V. Obecna sytuacja

Obecnie istnieje wiele nierozwiązanych kwestii pomiędzy szkołą (PSS) a PMK, dlatego tez Prawnicy szkoły wystosowali formalne pismo do PMK którego celem jest wyjasnienie:

- legalności działań PMK w przeszłości,

- wątpliwości co do zgodności z zapisami Trust Deed z 1952,

- niejasności dotyczące zamiarów PMK wobec budynku,

- ustalenie faktów historycznych,

- uzyskanie jasności co do intencji wobec budynku oraz uzyskanie odpowiedzi czy intencją PMK jest przedłużenie współpracy ze szkołą poprzez udzielenie kolejnej licencji na użytkowanie lub zawarcie umowy najmu po wygaśnięciu obecnej umowy, czy też PMK zamierza podjąć działania zmierzające do usunięcia szkoły z budynku

Szkoła liczy na rozwiązanie polubowne i prowadzenie rozmów w dobrej wierze. Niestety, na dzień dzisiejszy, czyli po prawie dwóch miesiącach, nie dostaliśmy żadnej odpowiedzi od prawników wyznaczonych przez PMK.

Aktualizacja: Od czasu publikacji niniejszego biuletynu otrzymaliśmy odpowiedź od prawników PCM. Zarząd i Powiernicy szkoły analizują jej treść i wkrótce przekażą dalsze informacje.

VI. Kwestia umowy najmu

- 5 kwietnia 2022 została podpisana 5-letnia umowa pomiędzy szkołą a PMK (obowiązująca do 5 kwietnia 2027). W tamtym czasie zarząd szkoły nie był w posiadaniu dokumentu Trust Deed, o którego istnieniu PMK posiadała pełną wiedzę.

- ówczesny proboszcz Jerzy Mikrut ustalił roczny czynsz w wysokości £3,500 mający na celu pokrycie kosztów utrzymania budynku, powiększany dodatkowo o corocznie naliczane odsetki.

- W Maju 2024 odbylo sie spotkanie zarzadu szkoly oraz powiernikow z przedstawicielami PMK podczas którego szkoła przedstawiła propozycje rozwiązań mających na celu poprawę stanu budynku oraz wsparcie finansowe jego utrzymania: 

- rozpoczecie remontu sal lekcyjnych ze srodkow szkoly, z możliwością ich wynajmu w ciągu tygodnia, przy czym uzyskane dochody byłyby dzielone: w połowie przekazywane parafii, a w połowie przeznaczane na dalsze remonty (sale, łazienki, cały budynek),

- wsparcie w organizacji wynajmu (zgłosiły się osoby gotowe zaangażować się w prowadzenie tych działań).

Niestety, PMK odniosła się do tych propozycji nieprzychylnie. Jednocześnie obowiązująca umowa zabrania szkole podejmowania jakichkolwiek działań bez uprzedniej zgody PMK, co w praktyce uniemożliwia realizację jakichkolwiek inicjatyw z obawy przed ryzykiem wczesniejszego wypowiedzenia umowy.

Podczas rozmowy telefonicznej przedstawicielka PMK wskazała, że w przypadku wynajmowania całego budynku przez szkołę wymagany czynsz mógłby wynosić od £100 000 do £120 000 rocznie.

Jako organizacja charytatywna działająca wyłącznie w celach edukacyjnych i kulturalnych:

Nie może przyjąć stawek komercyjnych, jakie zażądała od szkoły PMK (£17,5K rocznie).

Wszystkie zebrane środki są przeznaczane na opłaty nauczycieli, materiały i koszty operacyjne.

Warto również podkreślić, że to PMK zachęcała szkołę do rejestracji jako charity, zapewniając w oficjalnej korespondencji z roku 2016, że będzie się to wiązało z symboliczną opłatą za wynajem w wysokości £1. Obecnie jednak PMK chce traktować szkołę jako podmiot komercyjny.

VII. Dlaczego to takie ważne?

- To miejsce to nie jest tylko budynek - zostało ono zakupione z myślą o tym, aby Polska Szkoła Sobotnia miała swój stały dom.

- Dla nas ten budynek to szkoła - jego mury, sale lekcyjne i atmosfera opowiadają historię pokoleń, które były tu przed nami.

Historia szkoły jest historią tego miejsca.

- Od 1963 roku jest domem polskiej szkoły i społeczności polskiej, w tym Klubu Polonia,   Klubu Seniora, Kawiarenki, a wcześniej również Zespołu Karolinka. 

Sprzedaż lub komercjalizacja budynku:

- byłaby odejściem od pierwotnej woli darczyńców,

- podważałaby edukacyjny cel Trust Deed z 1952,

- oznaczałaby ogromną stratę dla przyszłych pokoleń 

VIII. Stanowisko Polskiej Szkoly

Nie dążymy do konfliktu.

Dążymy natomiast do zachowania zgodności z historycznym przeznaczeniem budynku oraz ochrony edukacyjnej misji zapisanej w Trust Deed.

Dążymy do konstruktywnego dialogu z PMK oraz uniknięcia eskalacji sporu i postępowania sądowego.

Dla nas kontynuowanie działalności szkoły właśnie tutaj to coś więcej niż wygoda czy sentyment. To zobowiązanie moralne i emocjonalne wobec tych, którzy to miejsce stworzyli.

Szkoła zawsze miała i nadal ma na celu wspieranie Parafii, tak jak miało to miejsce przez wiele wcześniejszych lat jej działalności.
Nie jesteśmy odrębną, zamkniętą instytucją. Jesteśmy częścią tej samej wspólnoty. Przez dziesięciolecia szkoła nie tylko edukowała dzieci, ale również aktywnie uczestniczyła w życiu parafii, wspierając ją organizacyjnie, finansowo oraz poprzez zaangażowanie rodziców i nauczycieli.

To właśnie dzięki tej współpracy zbudowano miejsce, które służyło wszystkim – zarówno jako przestrzeń nauki, jak i spotkań, integracji oraz podtrzymywania polskich tradycji i wartości.

Naszą intencją jest kontynuowanie tej współpracy również dziś i w przyszłości – w duchu wzajemnego szacunku, odpowiedzialności i troski o dobro całej polskiej społeczności.

Rozumiemy, że z perspektywy finansowej czy organizacyjnej utrzymanie szkoły w tym budynku może nie wydawać się korzystne dla Polskiej Misji Katolickiej.
Jednak nie wszystko, co ma prawdziwą wartość, można zmierzyć w pieniądzu czy zysku.

Są rzeczy, które należy zachować, ponieważ mają znaczenie, ponieważ niosą historię, tożsamość i sens wykraczający poza wymiar finansowy.

Wierzymy, że możliwe jest rozwiązanie zgodne z prawem, historią i dobrem wspólnoty.

TO NIE JEST TYLKO SZKOŁA, TO NIE JEST TYLKO BUDYNEK

TO NASZE DZIEDZICTWO

Zbudowane przez ludzi,
którzy mieli tak niewiele – a dali bezinteresownie od siebie tak wiele

Jeśli chcemy, aby nasze dzieci i wnuki mówiły po polsku, czytały i pisały oraz znały swoją historię i miały swoje miejsce — musimy działać teraz.

Bo tak długo, jak są polskie dzieci…

Tak długo powinna istnieć nasza polska szkoła w tym właśnie miejscu.

Zapraszamy wszystkich, którym bliska jest przyszłość naszej szkoły, do pozostania z nami w kontakcie.

Aby na bieżąco otrzymywać rzetelne informacje o naszych działaniach oraz o dialogu prowadzonym z Polską Misją Katolicką, jak również z innymi organizacjami oraz instytucjami państwowymi i duchownymi, zarówno po stronie polskiej, jak i angielskiej, które, naszym zdaniem, mogą wesprzeć ten dialog, zachęcamy do zapisania się na listę mailingową.